An Chéad Lch. Lch. Roimhe Seo (CUID II. Iarrthoiri d'Ainmniu.) Ar Aghaidh (CEAD SCEIDEAL. Rialacha chun Votaiocht do Dheanamh.)

32 1937

ACHT TOGHACHÁN AN UACHTARÁIN, 1937

CUID III.

An Votaiocht.

An tslí ina ndéanfar an vótaíocht.

20. —Beidh éifeacht ag na forálacha so leanas maidir leis an vótaíocht (más ann di) do dhéanamh i dtoghachán uachtaráin, sé sin le rá:—

(a) ní bheidh an vótaíocht ann ach aon lá amháin agus is ar an lá céanna a bheidh sé ann ar fuaid na hÉireann agus isé lá é sin ná an lá ceapfar fén Acht so chun bheith ina lá vótaíochta sa toghachán san;

(b) tosnóidh an vótaíocht ar a naoi a chlog ar maidin agus coimeádfar ar siúl í go dtí a naoi a chlog istoíche agus ní níos sia ná san;

(c) chun na vótaíochta do dhéanamh tuigfear na dáilcheanntair chéanna do bheith déanta d'Éirinn a bheidh déanta dhi de thurus na huaire chun comhaltaí de Dháil Éireann do thogha agus déanfar an vótaíocht ar leithligh i ngach dáilcheanntar fé leith acu san;

(d) isé an té bheadh ina cheann chomhrimh i dtoghachán Dála in aon dáilcheanntar acu san a bheidh ina cheann chomhrimh (dá ngairmtear an ceann comhrimh áitiúil san Acht so) sa dáilcheanntar san chun crícheanna na vótaíochta;

(e) déanfaidh gach vótálaí sa vótaíocht a vóta do thabhairt uaidh sa dáilcheanntar ina mbeadh i dteideal vótáil in olltoghachán do chomhaltaí de Dháil Éireann;

(f) tuigfear, chun críche na vótaíochta, na ceanntair chéanna vótaíochta do bheith déanta de gach dáilcheanntar fé leith acu san a bheidh déanta dhe de thurus na huaire chun críche toghacháin Dála, agus na háiteanna bheidh ceaptha de thurus na huaire ina n-áiteanna vótaíochta i ngach ceanntar vótaíochta fé leith acu san chun críche toghacháin Dála isiad a bheidh ina n-áiteanna vótaíochta chun na vótaíochta do dhéanamh;

(g) beidh sé de dhualgas ar gach ceann comhrimh áitiúil déanamh na vótaíochta ina dháilcheanntar do stiúradh do réir an Achta so agus, chuige sin, pé stáisiúin vótaíochta, boscaí ballóide, páipéirí ballóide, ionstruimí stampálta, cóipeanna den rolla de thoghthóirí, agus nithe eile do chur ar fáil agus pé oifigigh do cheapadh agus d'íoc agus pé gníomhartha agus nithe eile do dhéanamh is gá chun na vótaíochta do dhéanamh go héifeachtúil ina dháilcheanntar do réir an Achta so;

(h) cólíonfaidh gach ceann comhrimh áitiúil, maidir leis an vótaíocht do dhéanamh ina dháilcheanntar, forálacha an Achta so, na rialacha atá sna Sceidil a ghabhann leis an Acht so, agus na horduithe dhéanfaidh an tAire fén Acht so.

Costaisí na gceann comhrimh áitiúil.

21. —(1) Beidh gach duine is ceann comhrimh áitiúil maidir le vótaíocht do dhéanamh i dtoghachán uachtaráin i dteideal a chuid éilithe réasúnta, ach ní bheid san níos mó ná na suimeanna bheidh luaidhte sa scála d'éilithe maximum a hullamhófar fén alt so, alos seirbhísí agus costaisí, de sna saghsanna uile agus fé seach a bheidh luaidhte sa scála san, a dhéanfaidh no fé n-a raghaidh le ceart chun na vótaíochta do dhéanamh no maidir leis sin.

(2) Íocfaidh an tAire Airgid suim na n-éilithe sin, amach as an bPrímh-Chiste no as a thoradh fáis, ar fháil chuntais dó bheidh le cur fé n-a bhráid do réir rialachán a dhéanfaidh fén alt so, ach sara n-íocfaidh éilithe aon chinn chomhrimh áitiúil féadfaidh an tAire sin, más oiriúnach leis é, a iarraidh ar bhreitheamh den Chúirt Chuarda go ndlighinse i ndáilcheanntar an chinn chomhrimh sin go measfaí an cuntas san agus leis sin cuirfidh an breitheamh san fé ndeár go ndéanfaidh an clárathóir contae an cuntas san do mheas agus an méid is iníoctha fé do chinneadh.

(3) Ar n-a iarraidh sin air do cheann chomhrimh áitiúil feadfaidh an tAire Airgid, más oiriúnach leis é, roimh-íoc ar cuntas éilithe an chinn chomhrimh sin fén alt so do dhéanamh leis an gceann comhrimh sin ar pé téarmaí is dóich leis an Aire is ceart.

(4) Má orduíonn an breitheamh amhlaidh ar iarratas cinn chomhrimh áitiúil beidh ina chuid den mheas, a déanfar fén alt so ar chuntas an chinn chomhrimh sin, méid aon éilimh a dhéanfaidh éinne i gcoinnibh an chinn chomhrimh sin, alos éinní a héileofar sa chuntas san, do mheas agus do chinneadh.

(5) Déanfaidh an tAire Airgid scála d'éilithe maximum d'ordú chun crícheanna an ailt seo agus féadfaidh an scála san d'athscrúdú fé mar is oiriúnach agus nuair is oiriúnach leis é agus féadfaidh fós rialacháin do dhéanamh i dtaobh an ama agus na slí agus na fuirme ina dtabharfar cuntaisí dhó chun éilithe den tsórt san d'íoc.

Iarrthóirí do cheapadh prímhghníomhairí agus gníomhairí áitiúla.

22. —(1) Má deintear vótaíocht i dtoghachán uachtaráin féad faidh gach iarrthóir fé leith sa toghachán san—

(a) prímh-ghníomhaire amháin do cheapadh chun cabhruithe leis go generálta maidir leis an toghachán san fé mar is gnáth le gníomhaire toghacháin d'iarrthóir i dtoghachán Dála do dhéanamh, agus

(b) gníomhaire áitiúil amháin do cheapadh do gach dáilcheanntar fé leith chun cabhruithe leis an iarrthóir sin maidir leis an toghachán san sa dáilcheanntar san fé mar is gnáth le gníomhaire toghacháin d'iarrthóir i dtoghachán Dála do dhéanamh, agus fós chun gníomhuithe mar ionadaí sa dáilcheanntar san do phrímh-ghníomhaire an iarrthóra san.

(2) Pé uair a thárlóidh do phrímh-ghníomhaire no do ghníomhaire áitiúil a cheapfaidh iarrthóir fén alt so é d'éag no do theacht chun bheith neamh-ábalta ar ghníomhú roimh chríochnú an toghacháin féadfaidh an t-iarrthóir sin duine eile do cheapadh chun bheith ina phrímh-ghníomhaire no ina ghníomhaire áitiúil dó (pe'ca aca é) in ionad an ghníomhaire éagfaidh no thiocfaidh chun bheith neamh-ábalta amhlaidh.

(3) Gach gníomhaire cheapfaidh iarrthóir fén alt so (pe'ca le ceapadh bunaidh no le ceapadh ionadathach é) cuirfear a ainm agus seoladh a oifige in úil mar leanas díreach tar éis an toghacháin do chur ar athló no an gníomhaire sin do cheapadh, pe'ca aca san is déanaí, eadhon—

(a) i gcás an phrímh-ghníomhaire, cuirfidh an t-iarrthóir sin in úil don cheann chomhrimh toghacháin uachtaráin iad, no

(b) i gcás gníomhaire áitiúil, cuirfidh prímh-ghníomhaire an iarrthóra san in úil iad don cheann chomhrimh áitiúil sa dáilcheanntar dá gceapfar an gníomhaire áitiúil sin.

(4) Gach gníomhaire cheapfaidh iarrthóir fén alt so beidh oifig aige bheidh suidhte i gcathair Bhaile Atha Cliath, más prímhghníomhaire é, no bheidh suidhte sa dáilcheanntar dá gceapfar é no i gcathair no i mbaile bheidh in aice leis an dáilcheanntar san, más gníomhaire áitiúil é, agus gach scríbhinn a díreofar chun aon ghníomhaire den tsórt san agus a seachadfar ag an oifig sin aige tuigfear gur seirbheáladh ar an ngníomhaire sin í.

Oifigigh cheannais do cheapadh.

23. —(1) Ceapfaidh gach ceann comhrimh áitiúil i dtoghachán uachtaráin, alos gach stáisiún vótaíochta fé leith ina dháilcheanntar, duine ceart oiriúnach chun bheith ina oifigeach cheannais sa stáisiún vótaíochta san.

(2) Gach oifigeach ceannais a ceapfar fén alt so beidh aige ina stáisiún vótaíochta gach comhacht agus dualgas a bronntar no a forchuirtear leis an Acht so ar oifigeach cheannais.

Gníomhairí pearsanála do cheapadh d'iarrthóirí.

24. —(1) Féadfaidh an gníomhaire áitiúil a bheidh in aon dáilcheanntar ag iarrthóir i dtoghachán uachtaráin duine (dá ngairmtear gníomhaire pearsanála san Acht so) do cheapadh do gach stáisiún vótaíochta fé leith i ngach áit vótaíochta fé leith sa dáilcheanntar san chun bheith i láthair sa stáisiún vótaíochta san thar ceann an iarrthóra san chun cabhruithe chun daoine do bhrath a bheidh ag déanamh cionta na pearsanála no ag tabhairt fé n-a dhéanamh.

(2) An gníomhaire áitiúil a bheidh ag iarrthóir in aon dáilcheanntar bhéarfaidh i scríbhinn don cheann chomhrimh áitiúil sa dáilcheanntar san, dhá uair dhéag a' chluig ar a laighead roimh thosach na vótaíochta ainmneacha na ngníomhairí pearsanála uile bheidh ceaptha fén alt so ag an ngníomhaire áitiúil sin agus fós ainm no tuairisc an stáisiúin vótaíochta dá mbeidh gach gníomhaire pearsanála fé leith acu san dáilithe.

(3) Gach gníomhaire pearsanála ceapfar go cuibhe fén alt so agus go dtabharfar fógra go cuibhe do réir an fho-ailt deiridh sin roimhe seo den alt so i dtaobh a cheaptha, beidh sé i dteideal bheith sa stáisiún vótaíochta dá ndáileofar é faid a bheidh an vótaíocht ar siúl agus ar feadh leath-uair a' chluig roimhe sin agus go ceann leath-uair a' chluig ina dhiaidh sin.

(4) Faid a bheidh an vótaíocht ar siúl ní dhéanfaidh aon ghníomhaire pearsanála an stáisiún vótaíochta dá mbeidh sé dáilithe d'fhágaint gan cead d'fháil ar dtúis ón oifigeach ceannais no gan gach rolla, leabhar, agus scríbhinn ina ndearna aon nóta, scríbhneoireacht, no marc le linn na vótaíochta d'fhágaint ag an oifigeach ceannais faid a bheidh sé as láthair.

(5) Aon ghníomhaire pearsanála fhágfaidh stáisiún vótaíochta contrárdha don alt so ní ceadófar dó filleadh chun an stáisiúin vótaíochta san go dtí go mbeidh deireadh leis an vótaíocht agus fós beidh sé ciontach i gcionta fén alt so agus ar a chiontú ann ar an slí achmair dlighfear fíneáil ná raghaidh thar cúig púint fhichead do chur air no, más rogha leis an gcúirt é, príosúntacht ar feadh téarma nach sia ná trí mhí.

Ordúlacht do choimeád i stáisiúin vótaíochta.

25. —Má bhíonn éinne mí-iompartha i stáisiún vótaíochta no má theipeann air géilleadh d'orduithe dleathacha an oifigigh cheannais, ansan, le hordú ón oifigeach ceannais féadfaidh aon bhall den Ghárda Síochána, no éinne go n-údarás aige chuige sin i scríbhinn ón oifigeach ceannais, é chur amach as an stáisiún vótaíochta san láithreach agus an duine cuirfear amach amhlaidh ní leigfear dó dul isteach arís sa stáisiún vótaíochta san le linn na vótaíochta ach amháin le cead an oifigigh cheannais.

Na daoine bheidh i dteideal vótála sa vótaíocht.

26. —(1) Ní bheidh éinne i dteideal vótála in aon dáilcheanntar sa vótaíocht i dtoghachán uachtaráin mara mbeidh sé cláruithe ina thoghthóir sa rolla de thoghthóirí bheidh i bhfeidhm de thurus na huaire don dáilcheanntar san.

(2) Ní bheidh éinne ná beidh bliain is fiche slán aige i dteideal vótála i dtoghachán uachtaráin.

(3) Ní bheidh éinne i dteideal vótála níos mó ná aon uair amháin (pe'ca san aon dáilcheanntar amháin é no i ndáilcheanntair dheifriúla) sa vótaíocht i dtoghachán uachtaráin ach, fé réir na teorann san, beidh gach duine bheidh cláruithe ina thoghthóir, sa rolla de thoghthóirí bheidh i bhfeidhm de thurus na huaire do dháilcheanntar, i dteideal (lasmuich de chás dá bhforáltar a mhalairt leis an alt so) páipéar ballóide d'éileamh agus d'fháil agus vótáil sa dáilcheanntar san sa vótaíocht san.

(4) Einne go dtoirmisceann an dlí air de thurus na huaire vótáil i dtoghachán Dála ní bheidh sé i dteideal páipéar ballóide d'fháil ná vótáil sa vótaíocht i dtoghachán uachtaráin, agus gach éinne vótálfaidh in aon vótaíocht den tsórt san agus an toirmeasc san air dlighfear na pionóisí céanna do chur air a dlighfí a chur air dá vótáladh sé i dtoghachán Dála.

Na páipéirí ballóide.

27. —(1) Is le ballóid do bhéarfar na vótanna sa vótaíocht i dtoghachán uachtaráin agus isé bheidh i mballóid gach vótálaí ná páipéar (dá ngairmtear páipéar ballóide san Acht so) agus é chó gairid agus is féidir é do bheith sa bhfuirm atá leagtha amach sa Dara Sceideal a ghabhann leis an Acht so agus liost de sna hiarrthóirí air, ina mbeidh a n-ainmneacha agus a seolta agus na mion-innste ina dtaobh fé mar a bheid luaidhte ar a bpáipéirí ainmniúcháin fé seach.

(2) Beidh ar gach páipéar ballóide uimhir a bheidh clóbhuailte ar a chúl agus beidh có-dhuille, agus an uimhir chéanna clóbhuailte ar a haghaidh, ceangailte dhe agus beidh sé infhillte.

(3) Le linn a thabhartha amach marcálfar gach páipéar ballóide ar a dhá thaobh le marc oifigiúil a stampálfar air no a pollfar tríd.

(4) Cuirfear ainmneacha na n-iarrthóirí ar na páipéirí ballóide in eagar aibítre do réir ord a sloinnte agus, i gcás cóionannas slointe, do réir ord a n-ainmneacha eile agus clóbhuailfear sloinne gach iarrthóra i leitreacha móra ar na páipéirí ballóide agus clóbhuailfear a ainm eile agus a sheoladh agus a thuairisc i leitreacha beaga, ach pé uair is ionann sloinne do dhá iarrthóir no níos mó clóbhuailfear i leitreacha móra (i dteanta a sloinnte) ainmneacha eile na n-iarrthóirí sin agus oiread de sheoladh no de thuairisc no de sheoladh agus de thuairisc gach iarrthóra acu san agus a chuirfidh in úil go soiléir, dar leis an gceann comhrimh toghacháin uachtaráin, cé hé an t-iarrthóir sin.

(5) Beidh an ceann comhrimh toghacháin uachtaráin freagarthach i leor-chaindíocht de pháipéirí ballóide do chlóbhualadh agus d'fháil.

An modh chun vóta do mharcáil ar pháipéar bhallóide.

28. —(1) Caithfidh toghthóir, agus é ag tabhairt a vóta, an figiúir 1 do chur ar a pháipéar ballóide os coinne ainm an iarrthóra le n-a mbeidh sé ag vótáil agus féadfaidh ina theanta san na figiúirí 2 agus 3, no 2, 3 agus 4 agus mar sin de do chur ar a pháipéar ballóide os coinne ainmneacha iarrthóirí eile in ord a rogha.

(2) Aon pháipéar ballóide—

(a) ná beidh an marc oifigiúil air, no

(b) ná beidh an figiúir 1 ina aonar curtha air in aon chor no ná beidh sé curtha air i slí go dtaisbeánfadh céadrogha d'iarrthóir éigin, no

(c) ar a mbeidh an figiúir 1 ina aonar, ag taisbeáint céadrogha, curtha os coinne ainm níos mó ná aon iarrthóra amháin, no

(d) ar a mbeidh an figiúir 1 ina aonar, ag taisbeáint céadrogha, maraon le huimhir éigin eile curtha os coinne ainm an aon iarrthóra amháin, no

(e) ar a mbeidh éinní, ach an uimhir ar an gcúl, scríobhtha no marcálta tré n-ar féidir an vótálaí d'aithint,

beidh sé gan bhrí agus ní comhreofar é.

Post-vótálaithe.

29. —(1) Gach toghthóir go mbeidh a ainm ar an liost de phost-vótálaithe do dháilcheanntar le linn toghacháin uachtaráin, beidh sé i dteideal vótála sa dáilcheanntar san sa vótaíocht sa toghachán san tré n-a pháipéar ballóide de chur tríd an bpost go dtí an ceann comhrimh áitiúil don dáilcheanntar san agus ní bheidh sé i dteideal vótála sa toghachán san ar aon tslí eile.

(2) Chó luath agus is féidir é tar éis fógra d'fháil dó ón gceann comhrimh toghacháin uachtaráin i dtaobh toghachán uachtaráin do chur ar athló chun vótaíocht do dhéanamh, cuirfidh gach ceann comhrimh áitiúil chun gach toghthóra bheidh ar an liost de phost-vótálaithe dá dháilcheanntar páipéar ballóide agus dearbhú céannachta sa bhfuirm orduithe.

(3) Má deintear páipéar ballóide cuirfear chun toghthóra fén bhfo-alt deiridh sin roimhe seo den alt so do chur thar n-ais go dtí an ceann comhrimh áitiúil agus é marcálta go cuibhe ag an toghthóir sin agus an dearbhú céannachta, agus é sighnithe agus dílse-dheimhnithe, ag gabháil leis sin, agus go bhfuighidh an ceann comhrimh sin é roimh chríochnú na vótaíochta deighleálfaidh an ceann comhrimh sin leis an bpáipéar ballóide sin agus comhreoidh é fé is dá mba pháipéar ballóide é cuirfí sa bhosca bhallóide ar an ngnáth-shlí.

(4) Ag cur amach agus ag fáil páipéirí ballóide post-vótálaithe dhó agus ag deighleáil leo ar shlite eile coimeádfaidh agus cólíonfaidh gach ceann comhrimh áitiúil an dlí (sa mhéid ná beidh sé buiniscionn leis an Acht so) a bheidh ag déanamh rialála de thurus na huaire ar pháipéirí ballóide post-vótálaithe i dtoghachán Dála do chur amach agus d'fháil agus ar dheighleáil leo ar shlite eile.

Ceisteanna agus mionnaí i dtoghacháin.

30. —(1) Ní cuirfear aon cheist ná ní déanfar aon fhiafraighe ná ní ceadófar aon agóid le linn na vótaíochta maidir le ceart duine ar bith chun vótála ná ní dhéanfaidh ná ní ghlacfaidh aon oifigeach ceannais aon agóid i gcoinnibh an chirt sin ach féadfaidh an t-oifigeach ceannais agus, má héilítear san air thar ceann iarrthóra ar bith, déanfaidh na ceistenna so leanas, no aon cheann no aon dá cheann acu, do chur chun duine ar bith le linn dó páipéar ballóide d'iarraidh, ach ní dá éis sin, eadhon:—

(i) An éinne amháin tusa agus an duine go bhfuil an ainm A B air sa rolla de thoghthóirí atá i bhfeidhm anois do dháilcheanntar ..............

(ii) Ar vótálais cheana sa toghachán uachtaráin seo ?

(iii) An bhfuil bliain is fiche slán agat ?

Agus mara bhfreagruítear pé ceisteanna acu san a cuirfear chun an duine sin, an chéad agus an tríú ceist acu le freagra aontach agus an dara ceist acu le freagra séantach, ní vótálfaidh an duine sin.

(2) Féadfaidh an t-oifigeach ceannais agus, má héilítear san air thar ceann aon iarrthóra, déanfaidh, le linn duine ar bith d'iarraidh páipéir bhallóide ach ní dá éis sin, an duine sin do chur fé mhionn no (i gcás éinne chuirfidh i gcoinnibh mionn do thabhairt toisc gan aon chreideamh do bheith aige no toisc é bheith i gcoinnibh a chreidimh mionn do thabhairt) fé dhearbhú sa bhfuirm seo leanas:—

“Bheirim-se Dia na nUile-chomhacht (no Deinim-se, A B, a dheimhniú agus a dhearbhú go solamanta, go macánta agus go fírinneach, do réir mar a bheidh) gurb éinne amháin mise agus an duine go bhfuil an ainm A B air ar an rolla de thoghthóirí atá i bhfeidhm anois do dháilcheanntar...................................................

.............................., agus nár vótálas cheana sa toghachán uachtaráin seo agus go bhfuil bliain is fiche slán agam.”

(3) Ní bheidh sé dleathach a éileamh ar dhuine ar bith aon mhionn ná dearbhú do thabhairt i dtaobh a chirt chun vótála ná i dtaobh éinní eile in aon chor ach amháin mar a luaidhtear san alt so.

(4) Ní bheidh sé dleathach diúltadh d'aon vóta thairgeoidh éinne go mbeidh a ainm ar an rolla de thoghthóirí bheidh i bhfeidhm de thurus na huaire ach amháin de dhruim a shamhluithe don oifigeach ceannais, ar é do chur na gceisteanna roimhráite, no ar é do chur aon cheiste no aon dá cheist acu, nach é an duine atá ag éileamh amhlaidh vótáil an duine go bhfuil a ainm ar an rolla san roimhráite, no gur vótáil an duine sin cheana sa toghachán uachtaráin sin, no ná fuil bliain is fiche slán ag an duine sin, no de dhruim an duine sin do dhiúltadh do sna ceisteanna san no d'aon cheann no d'aon dá cheann acu do fhreagairt, no don mhionn san do thabhairt, no don dearbhú san do dhéanamh.

Sárú seicréideachta.

31. —(1) Déanfaidh gach oifigeach, cléireach agus duine dá mbeidh ar fostú no i láthair i stáisiún vótaíochta rún do choimeád, agus cabhrú chun rún do choimeád, ar an vótáil sa stáisiún san agus ní thabharfaid, roimh chríochnú na vótaíochta, aon eolas do dhuine ar bith, ach amháin chun críche éigin le n-a mbeidh údarás dlí i dtaobh ainme aon toghthóra, ná i dtaobh uimhreach aon toghthóra ar an rolla de thoghthóirí, do rinne no ná dearna páipéar ballóide d'iarraidh no vótáil sa stáisiún san, ná i dtaobh an mhaire oifigiúil, agus ní dhéanfaidh aon oifigeach, cléireach ná duine den tsórt san, ná duine ar bith eile, cur isteach ná iarracht ar chur isteach ar vótálaí le linn é bheith ag marcáil a vóta, ná iarracht do thabhairt in aon tslí eile ar eolas d'fháil sa stáisiún vótaíochta i dtaobh cé hé an t-iarrthóir go bhfuil aon vótálaí sa stáisiún san ar tí no tar éis vótála leis ná ní thabharfaid do dhuine ar bith aon uair aon colas do ghcobhfar i stáisiún vótaíochta i dtaobh cé hé an t-iarrthóir go bhfuil aon vótálaí sa stáisiún san ar tí no tar éis vótála leis ná i dtaobh na huimhreach ar chúl an pháipéir bhallóide tugadh d'aon vótálaí sa stáisiún san.

(2) Gach oifigeach, cléireach agus duine dá mbeidh ar fostú no i láthair le linn do cheann chomhrimh áitiúil na boscaí ballóide d'oscailt agus le linn na n-imeacht a bheidh ann dá dhruim sin no le linn comhreamh na vótanna ag an gceann comhrimh toghacháin uachtaráin, coimeádfaid rún agus cabhróid chun rún do choimeád ar an vótáil, agus ní dhéanfaid iarracht le linn na n-imeacht ná an chomhrimh sin ar an uimhir a bheidh ar chúl aon pháipéir bhallóide d'fháil amach, ná ar aon eolas do gheobhfar le linn na n-imeacht no an chomhrimh sin, i dtaobh cé hé an t-iarrthóir gur tugadh aon vóta dhó ar aon pháipéar bhallóide áirithe, do thabhairt uatha.

(3) Gach oifigeach, cléireach agus duine go mbeidh baint acu le páipéirí ballóide do chur amach chun post-vótálaithe no le páipéirí ballóide d'fháil o phost-vótálaithe no bheidh i láthair le n-a linn sin, coimeádfaidh rún agus cabhróid chun rún do choimeád ar an vótáil a dhéanfaidh na vótálaithe sin agus ní thabharfaid, roimh chríochnú na vótaíochta, aon eolas do dhuine ar bith, ach amháin chun críche éigin le n-a mbeidh údarás dlí, i dtaobh ainme aon phost-vótálaí, ná i dtaobh uimhreach aon phost-vótálaí ar an rolla de thoghthóirí, chun ar cuireadh no o n-a bhfuarthas aon pháipéar ballóide, ná i dtaobh an mhairc oifigiúil, agus ní dhéanfaidh aon oifigeach, cléireach ná duine den tsórt san, ná duine ar bith eile, cur isteach ná iarracht ar chur isteach ar aon phost-vótálaí d'fháil no do mharcáil no d'athchasadh a pháipéir bhallóide, ná iarracht do thabhairt ar eolas d'fháil i dtaobh cé hé an t-iarrthóir le n-ar vótáil aon vótálaí den tsórt san ná ní thabharfaid do dhuine ar bith aon uair aon eolas do gheobhfar, maidir le páipéirí ballóide do chur amach chun postvótálaithe no d'fháil uatha, i dtaobh cé hiad na hiarrthóirí le n-ar vótáil aon vótálaí den tsórt san, ná i dtaobh na huimhreach ar chúl an pháipéir bhallóide do cuireadh chun aon vótálaí den tsórt san.

(4) Ní dhéanfaidh duine ar bith go díreach ná go nea-dhíreach aon vótálaí do thabhairt chun a pháipéar ballóide do thaisbeáint, tar éis a mharcála dhó, i dtreo go nochtfaí don duine sin no d'éinne eile ainm an iarrthóra gur ina fhábhar no ina choinnibh do mharcáil an vótálaí sin a vóta.

(5) Gach duine dhéanfaidh éinní (tré ghníomh no tré fhaillí) is sárú ar aon cheann d'fhorálacha an ailt seo dlighfear, ar a chiontú ann ar an slí achmair, príosúntacht ar feadh téarma nach sia ná sé mhí do chur air.

Feidhm an Achta chun Droch-Bhearta Toghacháin do Chosc, 1923 .

32. —(1) Beidh feidhm agus éifeacht ag na páirteanna so leanas den Acht chun Droch-Bhearta Toghacháin do Chosc, 1923 (Uimh. 38 de 1923) , maidir le toghacháin uachtaráin, sé sin le rá:—

(a) Cuid I, ach amháin alt 7,

(b) Cuid II, ach amháin ailt 8, 16, 17, agus 18,

(c) i gCuid III, ailt 25 agus 26,

(d) i gCuid VIII, ailt 44, 45, 46, 49, 52, 53, agus 56.

(2) Chun críche na feidhme bheidh ag na páirteanna san den Acht chun Droch-Bhearta Toghacháin do Chosc, 1923 , maidir le toghacháin uachtaráin do réir an fho-ailt sin roimhe seo den alt so—

(a) i ngach áit ina n-úsáidtear an focal “toghachán” gan choinníoll sna páirteanna san den Acht san léireofar é agus beidh éifeacht aige mar fhocal fholuíonn toghachán uachtaráin;

(b) i ngach áit ina bhfuil an focal “Dáil-toghachán” sna páirteanna san den Acht san léireofar é agus beidh éifeacht aige mar fhocal fholuíonn toghachán uachtaráin;

(c) i ngach áit ina bhfuil an focal “iarrthóir” sna páirteanna san, léireofar é agus beidh éifeacht aige mar fhocal fholuíonn iarrthóir i dtoghachán uachtaráin;

(d) i ngach áit ina bhfuil an abairt “gníomhaire toghacháin” sna páirteanna san, léireofar í agus beidh éifeacht aici mar abairt fholuíonn prímh-ghníomhaire ceapfar fén Acht so agus gníomhaire áitiúil a ceapfar amhlaidh;

(e) i bhfo-alt (2) d'alt 2 den Acht chun Droch-Bhearta Toghacháin do Chosc, 1923 , adubhradh, cuirfear na focail “chun bheith ina Uachtarán” in ionad na bhfocal “chun fónamh san Oireachtas”;

(f) i bhfo-alt (3) d'alt 10 den Acht san cuirfear an cheist “Ar vótálais cheana sa toghachán uachtaráin seo ?” in ionad na ceiste luaidhtear sa bhfo-alt san;

(g) bainfidh alt 12 den Acht san le gach cruinniú puiblí dleathach a comórfar ag iarrthóir no thar a cheann tar éis dáta an orduithe ceaptha laetheanta agus roimh an lá vótaíochta;

(h) in alt 46 den Acht san léireofar an abairt “ceann comhrimh” agus beidh éifeacht aici mar abairt fholuíonn an ceann comhrimh toghacháin uachtaráin agus ceann comhrimh áitiúil.

Iarrthóir d'fháil bháis.

33. —(1) Más rud é, tar éis toghachán uachtaráin do chur ar athló chun vótaíocht do dhéanamh, gur deimhin leis an gceann comhrimh toghacháin uachtaráin, roimh thosnú na vótaíochta, duine de sna hiarrthóirí do bheith tar éis bháis, déanfaidh an ceann comhrimh toghacháin uachtaráin láithreach an vótaíocht d'fhreas-ordú agus leis sin tosnófar as an nua na himeachta uile bhaineann leis an toghachán agus chuige sin tuigfear an t-ordú ceaptha laetheanta do bheith ar ceal agus déanfaidh an tAire ordú nua ceaptha laetheanta chun crícheanna an toghacháin nua san.

(2) Más rud é, tar éis toghachán uachtaráin do chur ar athló chun vótaíocht do dhéanamh, go bhfaghaidh duine de sna hiarrthóirí bás sara dtugaidh an ceann comhrimh toghacháin uachtaráin amach a dheimhniú i dtaobh toradh na vótaíochta agus, mar gheall ar an am a thárlóidh an bás san no ar an am a thiocfaidh ar eolas ag an gceann comhrimh toghacháin uachtaráin no ar aon chúis eile, ná féadfaí no ná déanfar an vótaíocht d'fhreas-ordú fén bhfo-alt deiridh sin roimhe seo den alt so, beidh éifeacht ag na forálacha so leanas, sé sin le rá:—

(a) cuirfear an vótaíocht ar siúl, comhreofar na vótanna, agus fógrófar agus deimhneofar an toradh díreach fé is ná faghadh an t-iarrthóir sin bás;

(b) ní fhoirceannóidh ná ní dhocharóidh bás an iarrthóra san údarás aon ghníomhaire bheidh ceaptha ag an iarrthóir sin no thar a cheann maidir leis an toghachán no le haon chuid de;

(c) mara dtoghtar an t-iarrthóir marbh, ní dhéanfaidh a bhás togha an iarrthóra toghfar do nea-dhleathú ná do dhocharú;

(d) má toghtar an t-iarrthóir marbh, déanfaidh an tAire le hordú, díreach ar an gceann comhrimh toghacháin uachtaráin do thabhairt amach a dheimhnithe i dtaobh toradh an toghacháin no ar bhás an iarrthóra san do theacht ar eolas ag an Aire (pe'ca aca san is déanaí thárlóidh) an toghachán san do chealú agus a ordú toghachán nua do chomóradh;

(e) má cealuítear an toghachán fén mír dheiridh sin roimhe seo den fho-alt so, comórfar toghachán nua do réir an Achta so agus, le linn ordú cealuithe an toghacháin do dhéanamh no chó luath agus is féidir é ina dhiaidh sin, déanfaidh an tAire ordú ceaptha laetheanta chun crícheanna an toghacháin nua san.

(3) Pé uair a comórfar toghachán nua fé cheachtar de sna fo-ailt sin roimhe seo den alt so, tuigfear aon iarrthóir beo do bhí ainmnithe i gcóir na vótaíochta do freas-orduíodh no i gcóir an toghacháin do cealuíodh do bheith ainmnithe, gan aon ainmniú nua air, i gcóir an toghacháin nua san ach beidh san gan dochar dá cheart chun tarrac siar o bheith ina iarrthóir le linn breith do thabhairt ar ainmniúcháin sa toghachán nua san.

(4) Ceann comhrimh toghacháin uachtaráin a ceapfar chun crícheanna toghacháin uachtaráin tuigfear é do cheapadh freisin chunn crícheanna aon toghacháin nua comórfar fén alt so maidir leis an toghacháin uachtaráin sin.

Ceart na n-iarrthóirí chun postais in aisce.

34. —(1) Fé réir rialachán a dhéanfaidh an tAire Puist agus Telegrafa fén alt so beidh gach iarrthóir i dtoghachán uachtaráin i dteideal aon scríbhinn amháin, ná baineann ach leis an toghachán san agus nach truime ná dhá únsa, do chur tríd an bpost, gan aon phostas d'íoc uirthi, chun gach duine bheidh cláruithe ina thoghthóir ar aon rolla de thoghthóirí bheidh i bhfeidhm de thurus na huaire.

(2) Ní bheidh iarrthóir i dteideal an chirt chun postais in aisce fén alt so d'oibriú maidir le toghachán uachtaráin mara ndearbhuighidh ná go dtí go ndearbhóidh an ceann comhrimh toghacháin uachtaráin eisean agus duine amháin eile ar a laighead do bheith ainmnithe ina n-iarrthóirí sa toghachán san ná mara gcuirtear ná go dtí gcuirfear an toghachán san ar athló chun vótaíocht do dhéanamh.

(3) Féadfaidh an tAire Puist agus Telegrafa a cheadú d'iarrthóir i dtoghachán uachtaráin an ceart chun postais in aisce fén alt so d'fheidhmiú, sara dtagaidh fén alt so i dteideal a dhéanta, ar é do thabhairt urrúis don Aire sin, chun sástachta an Aire sin, ar an bpostas ar gach scríbhinn a chuirfidh chun siúil do réir an cheada san ón Aire sin d'íoc mara dtagaidh i dteideal amhlaidh an chirt sin d'fheidhmiú.

(4) Féadfar, le rialacháin a dhéanfaidh an tAire Puist agus Telegrafa fén alt so, a shocrú cadé an phost-oifig no cadiad na post-oifigí ina bpostálfar scríbhinní bheidh á gcur chun siúil i bhfeidhmiú an chirt chun postais in aisce fén alt so agus, go sonnrách, a chur ina cheangal scríbhinní cuirfear amhlaidh chun daoine i ndáilcheanntar no i líomatáiste eile áirithe do phostáil i bpost-oifig áirithe laistigh no lasmuich den líomatáiste sin.

Imeachta i gcás círéibe le linn na vótaíochta.

35. —(1) Má deintear agus pé uair a déanfar an vótaíocht in aon áit vótaíochta do chosc ar fad no do bhac, no cur isteach uirthi, le círéib no le fóirneart oscailte no daoine do chosc le círéib no le fóirneart oscailte ar dhul go háit vótaíochta, déanfaidh an ceann comhrimh áitiúil sa dáilcheanntar ina mbeidh an áit vótaíochta san an vótaíocht san áit vótaíochta san do chur ar athló go dtí an chéad lá eile nach Domhnach, Aoine Chéasta, Lá Nodlag, ná lá saoire bainc agus, más gá é, cuirfidh an vótaíocht san ar athló arís go dtí go mbeidh deireadh leis an gcíréib no leis an bhfóirneart oscailte sin.

(2) Pé uair a cuirfear an vótaíocht in áit no in áiteanna vótaíochta i ndáilcheanntar ar athló fén alt so ní dhéanfaidh an ceann comhrimh áitiúil sa dáilcheanntar san aon bhosca ballóide dar húsáideadh in aon áit vótaíochta sa dáilcheanntar san d'oscailt go dtí go mbeidh an vótaíocht i ngach áit den tsórt san críochnuithe.

Boscaí ballóide no páipéirí ballóide do dhíthiú, etc.

36. —Más rud é, le linn na vótaíochta i dtoghachán uachtaráin, go dtógfar aon bhoscaí ballóide no páipéirí ballóide as coimeád an chinn chomhrimh áitiúil no oifigigh cheannais no go mbainfear leo go mí-chóir in aon tslí no go ndítheofar iad de thionóisc no d'aon ghnó no (i gcás páipéirí ballóide) go stracfar no go n-aghaloitfear iad go mailíseach, beidh éifeacht ag na forálacha so leanas, sé sin le rá:—

(a) an vótaíocht i ngach áit vótaíochta inar húsáideadh aon bhosca ballóide no páipéar ballóide acu san beidh sí gan bhrí;

(b) déanfaidh an ceann comhrimh áitiúil don dáilcheanntar inar húsáideadh na boscaí ballóide no na páipéirí ballóide sin a chur in úil láithreach don Aire an vótaíocht san do dhul gan bhrí amhlaidh;

(c) ar fháil na faisnéise sin dó déanfaidh an tAire láithreach gach ní agus bhéarfaidh gach ordú is ceart dar leis chun vótaíocht nua do dhéanamh i ngach áit vótaíochta den tsórt san;

(d) déanfar vótaíocht nua i ngach áit vótaíochta den tsórt san do réir na n-orduithe bhéarfaidh an tAire uaidh amhlaidh;

(e) bainfidh an tAcht so leis an vótaíocht nua san fé mar a bhaineann leis an mbun-vótaíocht.

Scoileanna agus foirgintí eile d'úsáid.

37. —(1) Chun na vótaíochta do dhéanamh i dtoghachán uachtaráin, féadfaidh ceann comhrimh áitiúil aon tseomra i scoil do gheibheann deontas as airgead a sholáthruíonn an tOireachtas, agus aon tseomra go mbeidh costas a chothabhála iníoctha as aon ráta áitiúil, d'úsáid gan íoc as agus mara mbeidh aon tseomra den tsórt san ar fáil féadfaidh foirgint no seomra do thógaint ar cíos.

(2) Pé uair úsáidfidh ceann comhrimh áitiúil seomra fén bhfo-alt san roimhe seo den alt so gan íoc as, féadfaidh aon chostaisí d'íoc fé n-a raghaidh an duine, go mbeidh an seomra san ar a urláimh, de dhruim é d'úsáid amhlaidh agus íocfaidh as aon damáiste déanfar don tseomra san agus é á úsáid amhlaidh.

(3) Má dheineann ceann comhrimh áitiúil seomra i bhfoirgint nea-shealbhuithe d'úsáid no do thógaint ar cíos fén alt so ní thiocfaidh de sin go ndlighfidh éinne é do rátú ná aon ráta d'íoc alos na foirginte sin.

(4) Duine bheidh i bhfeighil scoile bheidh buailte no in aice le heaglais no le coinbhint no le haon bhunachán eile creidimh no ina cuid d'aon cheann acu, féadfaidh, fé cheann ceithre huaire fichead a' chluig tar éis fógra d'fháil ón gceann comhrimh áitiúil á rá go bhfuil sé ar intinn an scoil sin no aon chuid di d'úsáid fén alt so, cur i gcoinnibh na húsáide sin tré ráiteas i scríbhinn ar an gcur-i-gcoinnibh sin do chur chun an chinn chomhrimh sin, agus leis sin ní bheidh sé dleathach don cheann chomhrimh sin an scoil sin ná aon chuid di d'úsáid amhlaidh mara dtugaidh ná go dtí go dtabharfaidh an tAire breith in aghaidh an chur-igcoinnibh sin ar iarratas an chinn chomhrimh sin.

Boscaí ballóide, etc., rialtais áitiúil d'úsáid.

38. —I gcás iomlán aon togh-líomatáiste rialtais áitiúil no aon chuid di do bheith in aon dáilcheanntar féadfar aon bhoscaí ballóide, aon fheistisí do stáisiúin vótaíochta agus aon eadranna, bheidh curtha ar fáil do thoghacháin rialtais áitiúil sa togh-líomatáiste sin, d'úsáid le haghaidh na vótaíochta i dtoghachán uachtaráin sa dáilcheanntar san, agus beidh sé de dhualgas ar an gceann comhrimh áitiúil in aon vótaíocht den tsórt san sa dáilcheanntar san na boscaí ballóide, na feistisí agus na headranna roimhráite d'úsáid sa mhéid gur féidir é, agus féachfaidh an chúirt d'fhorálacha an ailt seo le linn a chuntaisí do mheas, agus íocfar mar chuid de chostaisí an chinn chomhrimh áitiúil sin an méid a chosnóidh aon damáiste seachas caitheamh réasúnta do rinneadh d'aon bhoscaí ballóide, feistisí agus eadranna den tsórt san leis an úsáid sin in aon vótaíocht den tsórt san.

Gan oifigigh do ghníomhú ina ngníomhairí d'iarrthóirí.

39. —Ní dhéanfaidh éinne is ceann comhrimh áitiúil i dtoghachán uachtaráin ná a ionadaí, ná aon pháirtnéir ná cléireach do cheachtar acu, gníomhú ina ghníomhairc d'iarrathóir ar bith sa toghachán san chun a mbaineann le n-a thogha do bhainistí no do stiúradh agus má ghníomhuíonn aon cheann comhrimh áitiúil den tsórt san no a ionadaí no páirtnéir no cléireach ceachtar acu amhlaidh beidh sé ciontach i gcionta fén alt so agus ar a chiontú ann ar an slí achmair dlighfear fíneáil ná raghaidh thar caoga punt do chur air.

Toirmeasc ar vóta do nochtadh.

40. —Ní déanfar in aon imeacht dlí a cheangal ar éinne do vótáil i dtoghachán uachtaráin a rá cé leis gur vótáil sé.

An tAire do thabhairt treoracha amach.

41. —(1) Féadfaidh an tAire, pé uair is dóich leis gur ceart san a dhéanamh, na treoracha san, i dtaobh stiúradh na vótaíochta (le n-a n-áirmhítear na boscaí ballóide d'oscailt agus imeachta dá dhruim sin), do thabhairt amach do sna cinn chomhrimh áitiúla uile no d'éinne acu a bheidh riachtanach no oiriúnach, dar leis, chun a áirithiú go raghaidh toghachán uachtaráin ar aghaidh go héascaidh agus go héifeachtúil agus chun a áirithiú gur aon nós imeachta amháin a bhainfidh leis sna dáilcheanntair uile.

(2) Beidh sé de dhualgas ar gach ceann comhrimh áitiúil gach treoir do bhéarfaidh an tAire dhó fén bhfo-alt deiridh sin roimhe seo den alt so do choimeád agus do chólíonadh.

(3) Má bhíonn aon deacracht ag baint le toghachán uachtaráin do chomóradh féadfaidh an tAire, le hordú, socrú do dhéanamh i dtaobh éinní, no aon rud do dhéanamh, is dóich leis is gá chun an toghacháin uachtaráin sin do chomóradh sa cheart.

(4) Ní ceanglófar ar aon cheann comhrimh áitiúil ná ní húdarófar dó, le treoir do bhéarfaidh an tAire dhó fén alt so ná le hordú dhéanfaidh fé, eínní do dhéanamh (tré ghníomh no tré fhaillí) a bheidh contrárdha don Acht so no do sháródh, go díreach no go nea-dhíreach, seicréideacht na ballóide.